Demir Eksikliği Anemisi
Çocuklarda kansızlık (anemi) nedenleri arasında demir eksikliği başta gelir. Kanda oksijen taşıyıcı hemoglobinin yapımı için gerekli olan demir gıdalarla yeterince alınamazsa, vücut tarafından emilemezse, kan kaybı olursa veya demir ihtiyacı artmışsa demir eksikliği anemisi gelişir. Özellikle bebekler ve ergenlik dönemindeki kızlarda risk daha yüksektir.
Demir Eksikliğinin Nedeni Nedir?
Bebeklerde en sık neden anne sütünün yeterince verilmemesi, inek sütüne erken başlanması, ek gıdaya geçiş döneminde de bebeğin kırmızı et, yumurta sarısı, tavuk, balık, kuru baklagiller gibi demirden zengin gıdaları yeterince alamamasıdır. Anne sütünün içerdiği demir vücut tarafından iyi emilmektedir. İlk 6 ay sadece anne sütü alan bebekler, 6 aydan sonra uygun ek gıdaların başlanması ve inek sütünün 1 yaşa kadar verilmemesiyle demir eksikliğinden korunacaklardır. Ayrıca bitkisel gıdalardaki demirin çok iyi emilmediğinin, C vitaminin demir emilimini olumlu, çayın olumsuz etkilediğinin de göz önünde tutulması gerekir. Bu nedenle, kahvaltıda yumurtanın yanında portakal suyu veya domates iyi bir seçim olacaktır. Ayrıca aşırı süt tüketiminin demir eksikliğini artırdığını unutmamalıyız.
Demir Eksikliği Anemisinin Belirtileri
- Soluk renkte cilt
- Halsizlik, huzursuzluk, iştahsızlık
- Büyümede yavaşlama
- Gelişim basamaklarında geri kalma
- Çabuk yorulma
- Toprak, kağıt yeme
- Davranış bozuklukları
- Sık enfeksiyon geçirme
- Katılma nöbetleri
- Dikkatini toplayamama
- Öğrenme güçlüğü, okulda başarısızlık görülebilir.
Nasıl Anlaşılır?
Çocuklarda demir eksikliği ya rutin olarak bakılan kan sayımlarında fark edilir ya da ailenin çocukta herhangi bir belirti görmesi sonucunda kan sayımı yaptırmasıyla teşhis edilir. Rutin kan sayımları 6-9 ay arasında, 2 ve 5 yaşında yapılır.
Nasıl Önlenir?
- Anne gebelik süresince demirden zengin beslenmeli, doktorun önereceği demir takviyesini kullanmalı,
- Bebek ilk 6 ay sadece anne sütü ile beslenmeli,
- Mamayla besleniyorsa, verilen mamanın demir içeren bir mama olması sağlanmalı,
- İnek sütü 1 yaş dolmadan başlanmamalı,
- 1 yaştan sonra da günlük inek sütü tüketimi yarım litreyi aşmamalı (İnek sütünün fazlası hem tokluk hissi yaratarak demirden zengin gıdaların alınmasına engel olur, hem de barsaktan gizli kanamalara yol açarak demir eksikliğine yol açar.)
- Çocuğun günlük beslenmesinde demir içeren gıdalar yer almalıdır. (Kırmızı et, balık, yumurta, kuru baklagiller gibi…)
- Rutin kan sayımı kontrolleri ihmal edilmemelidir.
